Towarzystwo funduszy inwestycyjnych (TFI), wg ustawy o funduszach inwestycyjnych, to organ funduszu inwestycyjnego zarządzający nim i reprezentujący go w stosunkach z osobami trzecimi. Tylko podmioty działające na podstawie ustawy mają prawo do używania oznaczenia „towarzystwo funduszy inwestycyjnych” lub jego skrótu.

Status TFI może uzyskać wyłącznie spółka akcyjna z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyska zgodę Komisji Nadzoru Finansowego. Przedmiot działalności towarzystwa jest ograniczony wyłącznie do tworzenia i zarządzania funduszami inwestycyjnymi, reprezentowania ich wobec osób trzecich oraz zarządzania zbiorczym portfelem papierów wartościowych; działalność może zostać rozszerzona m.in. o zarządzanie cudzym pakietem papierów wartościowych na zlecenie i doradztwo w zakresie obrotu papierami wartościowymi.

Minimalny poziom kapitału początkowego towarzystwa to równowartość 125 000 – 730 000 euro, w zależności od zakresu prowadzonej działalności. Pochodzenie kapitału zakładowego musi być udokumentowane; środki na jego pokrycie nie mogą pochodzić z kredytu ani pożyczki. Akcje TFI mogą być wyłącznie imienne, chyba że są zdematerializowane.

Fundusze inwestycyjne zarządzane przez towarzystwo posiadają odrębną osobowość prawną. Towarzystwo jest zobowiązane zatrudniać co najmniej dwóch doradców inwestycyjnych do zarządzania funduszami i portfelem papierów wartościowych oraz jednego doradcę do czynności związanych z obrotem papierami wartościowymi.

Towarzystwo wykonuje szereg zadań związanych z zarządzanymi funduszami: (1) reprezentowanie zarządzanych funduszy (2) obsługa uczestników (zwykle za pośrednictwem odrębnej spółki wyspecjalizowanej: ‘agenta transferowego’) (3) obsługa księgowa funduszy (prowadzenie ksiąg, wycena, sporządzanie sprawozdań) (4) nadzór nad zarządzaniem portfela funduszu (często towarzystwo wynajmuje do zarządzania wyspecjalizowaną spółkę typu ‘asset management’) (5) organizacja i nadzór nad siecią sprzedaży (marketing, dystrybucja) W najważniejszych sprawach towarzystwo, jako organ funduszu, wykonuje takie zadania w imieniu i na rzecz funduszu (wobec uczestników, prowadzi współpracę z organami państwowymi, w tym komisją nadzorującą rynek, organizuje współpracę z bankami prowadzącymi dystrybucję tytułów uczestnictwa) oraz tworzy dokumenty funduszu (statut, prospekt informacyjny, dokumenty informacyjne i ofertowe, księgi funduszu, sprawozdania finansowe).

Pierwsze towarzystwo funduszy powierniczych w Polsce powstało w 1992. Był to należący do amerykańskiej grupy finansowej Pioneer, który utworzył tylko jeden fundusz zrównoważony. Obecnie działa pod nazwą ‘Pioneer Pekao TFI SA’ i zarządza wieloma różnorodnymi funduszami inwestycyjnymi otwartymi. Następne fundusze powstały dopiero w 1995.

Wg stanu na koniec maja 2010 w Polsce działały następujące towarzystwa funduszy inwestycyjnych:

• AgioFunds Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• AKJ Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• ALTUS Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• AMATHUS Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Amplico Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Aviva Investors Poland Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• AXA Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• BEST Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• BPH Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• BZ WBK AIB Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Copernicus Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• DWS POLSKA Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• FINCREA Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Forum Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• GO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Harenda Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Hexagon Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Idea Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• ING Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Intrum Justitia Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Investors Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Ipopema Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• KGHM Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Legg Mason Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• MILLENNIUM Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Noble Funds Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• OPERA Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Opoka Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• OSTOJA Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A
• Penton Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Pioneer Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Plejada Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Quercus Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• SKARBIEC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Societe Generale Asset Management Alternative Investments (Poland) Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A
• SPATIUM Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Superfund Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
• Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych AGRO S.A.
• Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Allianz Polska S.A.
• Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A.
• Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SATUS S.A.
• Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo – Kredytowych S.A.
• UNION INVESTMENT Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.

Towarzystwa w większości są zrzeszone w ‘Izbie Zarządzających Funduszami i Aktywami’ (http://www.izfa.pl/pl/) zajmującej się m.in. informowaniem o towarzystwach i funduszach, działalnością edukacyjną w zakresie funduszy inwestycyjnych.