Factoring
W faktoringu występują 3 podmioty, wśród których należy wymienić: sprzedawcę, odbiorcę (dłużnik) oraz faktora. Taka forma działalności połączona jest z finansowaniem i świadczeniem dodatkowych usług na rzecz kontrahenta. Zgodnie z przykładami definicji zawartymi w literaturze, należy zwrócić uwagę, że z ekonomicznego i prawnego punktu widzenia, do przedmiotu działalności firmy faktoringowej należą co najmniej dwie z czterech poniższych czynności:
- finansowanie bezspornych i niewymagalnych należności,
- prowadzenie sprawozdawczości i konta dłużników,
- egzekwowanie należności,
- przejmowanie ryzyka wypłacalności odbiorcy.
Podmiot, który świadczy usługi faktoringowe nazywany jest faktorem. Natomiast wśród klientów firm factoringowych można znaleźć głównie przedsiębiorstwa prowadzące sprzedaż z odroczoną płatnością, firmy o dużym zapotrzebowaniu na elastyczne finansowanie, firmy utrzymujące stałą współpracę z odbiorcami oraz takie, które realizują ekspansywną strategię zwiększania obrotów, np. poprzez stosunkowo długie terminy płatności.
Rodzaje:
Ze względu na niejednorodność podmiotów gospodarczych w Polsce, różne firmy wymagają różnego rodzaju usług czy też finansowania, stąd też faktorzy oferują kilka rodzajów faktoringu. Jedną z możliwości jest faktoring niepełny (z regresem), który polega na odkupieniu od klienta faktury z odroczonym terminem płatności, po czym przekazuje pieniądze (ok. 80% należnej kwoty) na konto kontrahenta. Następnie po upływie terminu płatności, który jest wskazany na fakturze, i ściągnięciu należności od odbiorcy, przelana zostaje pozostała część kwoty na rachunek klienta. Faktoring pełny (bez regresu) polega praktycznie na tym samym, z tym że faktor przejmuje na siebie ryzyko niewypłacalności podmiotu, który ma zapłacić fakturę. Oprócz tradycyjnych form istnieje również faktoring eksportowy, który polega na odblokowaniu środków ulokowanych w fakturach wystawionych na rzecz podmiotów zagranicznych. Wielką zaletą dla klienta tego rodzaju faktoringu jest możliwość znacznego zredukowania ryzyka kursowego.
Główne zalety:
- większą dostępność kapitału,
- zapewnienie stałego dopływu środków pieniężnych, pozwalających na zwiększenie zysku i intensyfikację obrotów,
- możliwość odraczania płatności szczególnie pożądanym odbiorcom,
- poprawę płynności oraz likwidację skutków opóźnień płatniczych i zapewnienie skuteczniejszego sposobu planowania przepływów gotówkowych,
- zmniejszenie kosztów własnych, poprzez ograniczenie personelu administracyjnego, (faktor przejmuje na siebie obowiązek prowadzenia księgowości dłużników i obsługę wierzytelności, sprawuje kontrolę nad nimi oraz informuje o stanie niespłaconych wierzytelności)
- zredukowanie ryzyka kursowego (przy działalności eksportowej),
- całościowe lub częściowe przejęcie odpowiedzialności i ryzyka poprze instytucję factoringową.
Pomimo licznych, wyżej wymienionych zalet, faktoring ma też drugą stronę medalu, o której nie należy zapominać. Do głównych ograniczeń faktoringu zaliczyć bowiem można:
- większą złożoność usługi w porównaniu do kredytu
- koniczność większego zrozumienia usługi przez klienta,
- wyższe koszty w porównaniu do kredytu,
- wymóg posiadania odpowiedniej bazy klientów oraz określonego limitu sprzedaży,
- brak zainteresowania faktorów umowami dotyczącymi skupu wierzytelności o krótkim terminie wymagalności,
- konieczność zawiadamiania dłużników przy podpisaniu umowy faktoringowej,
- ograniczenia skupowanych wierzytelności do sektora B2B (faktoringowi nie podlegają odbiorcy detaliczni),
- ryzyko, że dłużnik zrezygnuje z dalszej współpracy z dostawcą, kiedy dowie się, że zawarta została umowa factoringu.
Rynek faktoringu w Polsce dynamicznie się rozwija, dostarczając nowego rodzaju finansowania dla podmiotów gospodarczych. Korzystając z tego rodzaju usługi, dostawca poza wygodnym źródłem finansowania, uzyskuje również wsparcie w procesie zarządzania należnościami, co dla niektórych sektorów polskiej gospodarki ma bardzo duże znaczenie.